Hendikep je pitanje ljudskih prava

Veličina slova:

Analizu podataka dobijenih ovim istraživanjem možete pročitati u publikaciji Hendikep je pitanje ljudskih prava koju je izdalo Udruženje studenata sa hendikepom 2006. godine a možete ga preuzeti u .doc  ili .pdf formatu.

 

Istraživanje je Udruženje studenata sa hendikepom sprovelo među osobama sa hendikepom u periodu od novembra 2005. do februara 2006. godine.

Cilj ovog istraživanja bio je da se ispitaju iskustva i lični stavovi osoba sa hendikepom prema diskriminaciji na osnovu hendikepa i prema borbi protiv diskriminacije kroz različite vidove pravne pomoći.

Istraživanje je obavljeno na uzorku dobijenom slučajnim odabirom sa lista osoba s hendikepom iz udruženja osoba sa hendikepom iz Srbije i Crne Gore i upotrebom snowball-postupka uzimanja uzorka (postupak pri kojem se učesnici biraju na osnovu preporuke prethodnih učesnika - Trochim, 2004).

Tokom istraživanja anketirano je 545 osoba sa različitim oblicima hendikepa, različitog stepena obrazovanja i različitih uzrasta. Istraživanje je sprovedeno u 15 opština u Srbiji (Beograd, Aleksandrovac, Kraljevo, Kragujevac, Zaječar, Niš, Majdanpek, Leskovac, Bor, Doljevac, Svrljig, Pirot, Kladovo, Negotin i Knjaževac) i 12 opština u Crnoj Gori (Podgorica, Bar, Nikšić, Berane, Cetinje, Žabljak, Bijelo Polje, Danilovgrad, Herceg Novi,Tivat, Mojkovac i Kotor).

Anketiranje je sprovedeno pomoću upitnika koji je u sebi sadržao pitanja sa ponuđenim odgovorom, pitanja bez ponuđenog odgovora i pitanja sa nekim ponuđenim odgovorima uz mogućnost da ispitanik sam doda novi odgovor. Upitnik se sastojao iz pet delova.

U prvom delu upitnika dobijeni su podaci na osnovu kojih je sačinjena analiza društvenog položaja ispitanih osoba.

Drugi deo upitnika dao je odgovore na osnovu kojih je analiziran odnos samih osoba sa hendikepom prema diskriminaciji na osnovu hendikepa. Diskriminacija je ispitana u odnosu na period života ispitanih osoba, a ispitana je i u odnosu na sredinu diskriminacije kako bi se utvrdilo gde su osobe sa hendikepom najviše diskriminisane. Ispitane osobe su, takođe, mogle da opišu situacije u kojima su bile diskriminisane, kako bi se videlo na koji način razumeju mehanizme diskriminacije.

U trećem delu ankete ispitano je poverenje u pravni sistem i odnos ispitanih prema pravnom zastupanju osoba sa hendikepom u slučaju diskriminacije na osnovu hendikepa, kao i iskustva vezana za korišćenje pravne pomoći i dobijanje informacija o pravima uopšte.

Četvrti deo upitnika je istraživao u kojim oblastima je osobama sa hendikepom najneophodnija pravna pomoć, od kojih organizacija/institucija očekuju najveću podršku u pružanju pravnih usluga, kao i koji bi uslovi trebalo da budu ispunjeni kako bi se odlučili za direktnu akciju.

Peta grupa pitanja imala je za cilj da ispita na koji način ispitane osobe doživljavaju položaj osoba sa hendikepom u odnosu na celokupno društvo, da se ispitaju potrebe osoba sa hendikepom kada je pravna pomoć u pitanju, kao i spremnost da se lično angažuju na ostvarivanju istih.

Udruženje studenata sa hendikepom je za ovo istraživanje uspelo da obezbedi volontersku pomoć sa Katedre za hendikep i ljudski razvoj Univerziteta Ilinoi (University of Illinois) u Čikagu. Pored istraživačkog tima Udruženja, veliki doprinos u istraživanju dale su i partnerske organizacije iz Niša, Kragujevca i Podgorice koje su deo Mreže mladih i studenata sa hendikepom, kao i organizacije sa kojima Udruženje ima dobru saradnju: Udruženje građana sa hendikepom “SIZIIF” Svrljig, Udruženje “FREND” Majdanpek, Udruženje građana “Dobro drvo” Zaječar, Udruženje osoba sa hendikepom “Fenix” Pirot, Dečji klub bez diskriminacije “Ljubav, vera, nada” Kraljevo.

Neki rezultati dobijeni u ovom istraživanju bitno se razlikuju od malobrojnih zvaničnih podataka. Važno je naglasiti da dobijeni rezultati važe samo za anketirani uzorak osoba sa hendikepom, a ne za celokupnu populaciju osoba sa hendikepom.

O UZORKU

Kao faktori bitni za naše istraživanje uzeti su: pol ispitanih osoba, uzrast, vrsta hendikepa, socijalni status (pod čime se podrazumeva obrazovanost, zaposlenost i platežna moć ispitanih), zatim mesto stanovanja, kao i mesto stanovanja tokom odrastanja.